Rahe Kargar
O.R.W.I
Organization of Revolutionary Workers of Iran (Rahe Kargar)
به سايت سازمان کارگران انقلابی ايران (راه کارگر) خوش آمديد.
سه-شنبه ۸ دی ۱۳۹۴ برابر با  ۲۹ دسامبر ۲۰۱۵
 
 برای انتشار مطالب در سايت با آدرس  orwi-info@rahekargar.net  و در موارد ديگر برای تماس با سازمان از;  public@rahekargar.net  استفاده کنید!
 
تاریخ انتشار :سه-شنبه ۸ دی ۱۳۹۴  برابر با ۲۹ دسامبر ۲۰۱۵
به مناسبت درگذشت فرامرز سلیمانی

به مناسبت درگذشت فرامرز سلیمانی

فرامرز سلیمانی شاعر، مترجم، روزنامه‌نگار، ناشر، ویراستار ادبی و پزشک درگذشت. این چهره ادبی در سال ۱۳۱۹ در ساری زاده شد و دانش‌آموخته دانشگاه علوم پزشکی تهران بود و دکترای تخصصی خود را هم از آمریکا گرفته‌ بود.

فرامرز سلیمانی، نخستین بار اندیشه «موج سوم» را در مقاله‌ای که در دی‌ ۱۳۶۶ در نشریه «دنیای سخن» منتشر شد مطرح کرد. وی در این مقاله بر آن بود که بعد از انقلاب و جنگ نسل تازه‌ای از شاعران ایرانی با روحیه‌ای تازه به وجود آمده که از میراث شعری نیما و شاعران مطرح در سال‌های دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ فاصله گرفته و به‌زودی تحولی در شعر ایران به وجود می‌آورد. وی این گروه از شاعران را شاعران «موج سوم» نامیده بود.

از این شاعر و منتقد مجموعه اشعار «خط‌ها و نقطه‌ها»، «خموشانه»، «سرودهای آبی»، «آوازهای ایرانی»، «رویایی‌ها»، «سبز و سپید و سرخ» و «از گلوی سرخ سهراب» و... منتشر شده است.

فرامرز سلیمانی، یکی از چهره‌های فعال شعر معاصر ایران بود که از وی بیش از ۶۰ عنوان کتاب و تعداد قابل‌توجهی مقاله به زبان‌های فارسی، انگلیسی به یادگار مانده است.

انجمن قلم ایران در تبعید، در گذشت فرامرز سلیمانی را به خانواده و دوستداران وی و هم‌چنین به جامعه فرهنگی مستقل و مترقی ایران تسلیت می‌گوید و یادش ار گرامی می‌دارد!

انجمن قلم ایران در تبعید

27 دسامبر 2015

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

خبر و تسلیت

شاعر "خموشانه"، خموشی گرفت

چهارم ماه جاری، چراغ جان فرامرز سلیمانی ( تولد: 1319) شاعر، مترجم و منتقد ادبی درواشنگتن دی سی آمریکا خاموش شد. سلیمانی در اواخر دهه‌ی چهل خورشیدی فعالیت ادبی خود را آغاز کرد و در نزدیک به نیم قرن ده‌ها کتاب و صدها مقاله در زمینه‌های شعر و نقد ادبی و نیز در پزشکی که تخصص و حرفه‌اش بود، نوشت و ترجمه کرد. او همچنین در دوره‌های متفاوت سردبیری چند نشریه‌ی ادبی و علمی را به عهده داشت. "خط‌ها و نقطه‌ها"، "خموشانه"، "سرودهای آبی"، "آوازهای ایرانی"، "دو با مانع" و "شعر شهادت است" عناوین بخشی از آثار این شاعر و منتقد پرتلاش است.

درگذشت فرامرز سلیمانی را به خانواده و دوستانش و نیز به جامعه‌ی فرهنگی مستقل کشور تسلیت می‌گوییم. یادش گرامی!

کانون نویسیندگان ایران

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مرگ شاعری از موج و رویا؛ فرامرز سلیمانی

عباس صفاری

شاعر

فرامرز سلیمانی مجموعه ای از عاشقانه های پابلو نرودا را با همکاری احمد محیط ترجمه و منتشر کرد. دورانی بود که اهل هنر ایران به یاری چند مترجم جوان و به ویژه احمد میرعلائی با شاعرانی مانند بورخس، پابلو نرودا، اوکتاویو پاز آشنا شده و دریچه تازه ای به جهان هنر مدرن گشوده بودند

فرامرز سلیمانی شاعر و مترجم ایرانی چهارم دی ماه در هفتاد و پنج سالگی در آمریکا درگذشت. آشنائی من با فرامرز سلیمانی به زمانی می رسد که مجموعه ای از عاشقانه های پابلو نرودا را با همکاری احمد محیط ترجمه و منتشر کرد. دورانی که اهل هنر ایران به یاری چند مترجم جوان و به ویژه احمد میرعلائی شعر و ادب آمریکای لاتین را کشف کرده بودند و شاعرانی مانند بورخس، پابلو نرودا، اوکتاویو پاز و چندین چهره برجسته دیگر دریچه تازه و دینامیکی به جهان هنر مدرن گشوده بودند که برای شاعر ایرانی تازگی داشت. ترجمه آثار آنها در آن دوره و به رغم این که از زبان دوم (انگلیسی) صورت می گرفت تاثیر چشمگیر و ماندگاری بر شاعران، به ویژه نسل جوان تر گذاشت.

فرامرز سلیمانی اگر چه از نخستین شاعرانی بود که شعر آمریکای لاتین را به خواننده ایرانی معرفی کرد اما گمان نمی کنم شاعران نامبرده بر شعر خود او تاثیر چشمگیری گذاشته باشند. اگر بخواهم به صورت اجمالی تاثیر شاعر یا جریانی را در شعر او پی گیری کنم به بیژن جلالی و احمدرضا احمدی می رسم با دامنه گسترده تری از واژه های ادبی. اما او خودش و شعرش را بیشتر به یدالله رویائی و شعر حجم نزدیک می دید و در جامعه ادبی نیز از پیروان رویائی محسوب می شد. ناگفته نماند که در آنتالوژی ها از او به عنوان شاعر موج نو و شعر ناب نیز نام برده اند.

فرامرز سلیمانی از همان دوران دانشجوئی و در کنار ترجمه اشعار نرودا که شامل چهار مجموعه می شود به سرودن شعر و انتشار آن پرداخت. اشعار نخستین او با استفاده از زبان و ساختار رایج آن دوره سروده شده و غالبا متاثر از فضای کودکی و نوجوانی اوست که در شهر شمالی ساری سپری شده و از همین جهت طبیعت و آب و درخت در آنها واژه های کلیدی محسوب شده و جایگاه ویژه ای دارند. او در اشعار آن دوره اش به ویژه در اشعاری با عنوانهای (رویائی) و (دریايی) سعی می کند به نوع نگاه و مضامین یدالله رویائی برسد. با این تفاوت که دریا برای رویائی که در حاشیه کویر متولد شده است بیشتر بر آمده از عقده کم آبی است که به مرور به استعاره می انجامد. دریا در شعر سلیمانی اما در اکثر موارد مانند طبیعت و جنگل گستره ای جغرافیائی است که در قالب تصاویری دلنشین ارایه می شود.

فرامرز سلیمانی نخستین کسی است که مجموعه دقیقی از شاعران زن معاصر با عنوان (بارورتر از بهار) در ایران منتشر کرد

دریائی ۹

دریای بی کران

کرانه مخملی را

هاله ای آبی می زند

آینه در مه می گرداند

تا که نیکان پنهانش را

به ریشه های زلال

جوان دارد ........

( از کتاب شبانه باغ سنگی)

سلیمانی در دوره کوتاهی در کنار پرویز اسلام پور، احمد رضا چه کنی و چند تن دیگر به (شعر ناب) روی می آورد که با رهنمودهای منوچهر آتشی و در اوج سیاست زدگی ادبیات به میدان آمده است تا شعر را از شعار و سیاست دور کند. متاسفانه اکثر شاعرانی که وارد این عرصه می شوند توجه چندانی به جنبه ها و جلوه های ساختاری مورد نظر منوچهر آتشی ندارند و بیشتر به خاطر اختلاف عقیده با شاعران متعهد است که به این جریان می پیوندند. در مورد فرامرز سلیمانی و با استناد به اشعاری که پس از آن دوره منتشر می کند می توان گفت شعر ناب نگاه او را به جنبه های زیبا شناختی شعر تا حدی گسترش می دهد. در اشعار غالبا کوتاهی که پس از آن در رویائی ها و (شب رویایی ها) منتشر می کند اگر چه طبیعت و جلوه های زیبای آن کماکان حرف اول را می زند، اما شعرها از ساختار پاکیزه تری برخوردارند و گرایش به ایجاز در آنها چشمگیر تر از آثار قبلی اوست .

آینه بر دیوار

آینه را

که می شکند

هزار پاره تنش

نقش می زند

بر دیوار

(رویائی ها)

سیاست و مشکلات جامعه حتی در دوره ای که شعر سیاسی باب پسند روز است در شعر سلیمانی جایگاه و نقش بارزی ندارد. او به دردهای انسان معاصر اگر چه بی اعتنا نیست، اما از دریچه رابطه ای که آدمی با طبیعت دارد به آنها می پردازد و از عناصر طبیعت هم برای ابراز آنها استفاده می کند.

گذشته از موج و مکتب های ذکر شده سلیمانی از بنیان گذاران جریانی به نام (موج سوم) نیز هست. این جریان اما بیشتر یک نام گذاری است که بر مبنای تقسیم بندی کرونیکال شکل گرفته و شامل شاعرانی می شود که پس از انقلاب و جنگ پا به عرصه گذاشتند و از آنجا که بر مبنای زیبا شناسی مشخصی شکل نگرفته آن طور که مطرح و چشمگیر باشد جا نیفتاده است. با این تفصیل و بی آن که بخواهم جنبه های مثبت شعر و شخصیت او را نا دیده بگیرم می توان گفت فرامرز سلیمانی عمیقا به هیچ یک از این سبک ها مؤمن نماند و هیچکدام از این گرایشات نیز به استثنای شعر ناب تاثیر عمیق و ماندگاری بر شیوه و نگاه او به شعر و شاعری نگذاشت. شاید مثبت ترین جنبه فعالیت او این باشد که در جهان بدبین شعر فارسی شاعر خوشبین و پر نشاطی بود.

در اشعار غالبا کوتاهی که در رویائی ها و (شب رویایی ها) منتشر می کند اگر چه طبیعت و جلوه های زیبای آن کماکان حرف اول را می زند، اما شعرها از ساختار پاکیزه تری برخوردارند و گرایش به ایجاز در آنها چشمگیر تر از آثار قبلی اوست

شعر پانزدهم از مجموعه شب رویایی‌ها

پرنده با درخت می خواند

با برف می نشیند

در باد می رقصد

به سفر باران می رود

سبز آبی می شود

آفتابی می شود

پروانه را به آوارگی

راه پشت سر چگونه می سپرد ؟

فرامرز سلیمانی گذشته از انتشار چندین مجموعه شعر مانند شب رویائی ها، آوازهای ایرانی و گلوی سرخ سهراب در زمینه نقد شعر و تهیه و تدوین آنتالوژی (گلچین) نیز فعال بود و نخستین کسی است که مجموعه دقیقی از شاعران زن معاصر با عنوان (بارورتر از بهار) در ایران منتشر کرد.

سلیمانی شاعر و پزشک آزاد منشی بود و هرگز نشنیدم به تلخی و آزردگی از کسی یاد کرده یا نوشته باشد. همیشه با بزرگان اهل هنر و ادبیات ایران در رابطه و مکاتبه بود اما کار پر مسئولیت و پر مشغله اش به عنوان پزشک شاید فرصت و اجازه نداد که شعرش را به جایگاه رفیعی همسنگ آنها برساند. اگر چه کم نبوده اند پزشکان پرکاری مانند چخوف که ستاره درخشانی در آسمان ادب شده اند و مدیران پرمشغله ای مانند والاس استیونس که به یاری نوعی انضباط نظامی شعر خود را را به کمال رسانده اند، اما در یک نگاه وسیع شاید بتوان شغل های وقت گیر را نوعی سندروم برای هنرمند محسوب کرد که تداوم و کار بی وقفه را (دست کم در گستره ای ده ساله) که لازمه پرورش استعداد است از او می گیرد یا مانند تقی مدرسی موکولش می کند به دوران باز نشستگی که ذهن دیگر جلا و شفافیت گذشته را ندارد.

او از معدود شاعرانی است که در مهاجرت نیز هر از گاه با نشریات داخلی همکاری داشت و تعدادی از کتابهایش طی سالهای اخیر در ایران به چاپ رسیده اند، در خارج از کشور نیز در آغاز مهاجرت انتشارات (کتاب موج) را بنیان گذاشت که چندین مجموعه از اشعارش از همین طریق منتشر شدند و سپس سردبیری نشریه ای به نام (نوشتا) را به عهده گرفت که غالبا به کار شاعران جوان و نزدیک به موج سوم و پست مدرن ایرانی می پرداخت.

برگرفته از:«بی بی سی»

28 دسامبر 2015 - 07 دی 1394

http://www.bbc.com/persian/arts/2015/12/151228_l44_soleimani_obit

مطلب فوق را میتوانید مستقیم به یکی از شبکه های جتماعی زیر که عضوآنها هستید ارسال کنید:  

تمامی حقوق برای سازمان کارگران انقلابی ايران (راه کارگر) محفوظ است. 2022 ©