نفس های خش دار

نیلوفر علوی

بابام بیشتر از بیست سال مهندس ارشد و مسئول راه‌اندازی آزمایشگاه مجتمع فولاد مبارکه بود. قلب و ریه‌هاش در اثر استنشاق مواد شیمیایی سوخته‌بود. در سال‌های آخر زندگی‌ خِس‌خس و تنگی‌نفس داشت. نفس‌کشیدنش صدایی می‌داد شبیه صدای کشیده شدن اره روی چوب. با اینکه حتی بک پک سیگار هم در زندگی‌اش نکشیده ‌بود، دکترها بهش گفته‌بودن ریه‌هاش مثل کسی هستن که تمام عمر سیگار کشیده.

بعد از فارغ‌التحصیلی لیسانس، از طریق یکی از آشناها و همکارهای سابق بابا، موقعیت کارآموزی‌ای در مجتمع فولاد مبارکه پیداکردم. قرار بود به یک گروه تحقیقاتی از دانشگاه شریف، برای اندازه‌گیری آلاینده‌های هوا از دودکش‌های بخش‌های مختلف مجتمع کمک کنم. با مدیر پروژه به بخش‌های مختلف مجتمع سر می‌زدیم و تعداد، اندازه و شکل دودکش‌ها، و گازها و ذرات خروجی و میزان اونها رو از مسئولین بخش‌ها می‌پرسیدیم و ثبت‌می‌کردیم. بیشتر مهندس‌ها، سرپرست‌ها و حتی خیلی از کارگرها بابا رو با اینکه چندین سال قبل بازنشسته شده ‌بود، می‌شناختن. یکی‌شون از بابا به عنوان “دایرةالمعارف شیمی ایران” نام‌ برده ‌بود.

مجتمع فولاد مبارکه یک شهر عظیم و بسیار بزرگتر از تصور آن روزهایم بود و می‌اندیشیدم چقدر خوش‌شانس هستم که توانسته‌ام پروسه شگفت‌انگیز تبدیل سنگ آهن به ورق‌های فولادی رو از نزدیک ببینم.

امروز که بمب‌ها بر سر مجتمع فولاد مبارکه فرودآمدند، در میانه آتش و دودی که از حاصل عمر و جوانی و به بهای سلامتی ده‌ها هزار کارگر و مهندس ایرانی برخواسته‌، و در میانه سوختن دهه‌ها کار و زحمت و دانش و تجربه، یک لحظه حس کردم نمی‌تونم نفس بکشم. انگار دودی که از محل فرودآمدن بمب‌ها به آسمان می‌رود مستقیم وارد ریه‌هایم می‌شود و صدای خس‌خس نفس‌های بابا در سال‌های آخر زندگی‌اش را در گوشم طنین‌انداز می‌کند. در بهت به آتش خیره می‌شوم و اشک امانم نمی‌دهد.

هفتم فروردین ۱۴۰۵

۲۷مارس ۲۰۲۶