No Guarantees, No Peace for Ukraine | Episode
15
نه
تضمینی، نه
صلحی برای
اوکراین
دیدگاه
جان مرشها میر
درباره مذاکرات
اوکراین
سخنران:
پروفسور جان
مرشایمر (John Mearsheimer)
پیادشده
و تنظیم از
متن آلمانی از عبدالله
افسری
بخش
اول: چرا
مذاکرات
اوکراین شکست
خواهند خورد؟
جان
مرشایمر:
از
نظر من، این
مذاکرات شکست
خواهند خورد.
اوکراینیها
اساساً حق
دارند؛
احتمال اینکه
این مذاکرات
به نتیجهای
برسند، بسیار
اندک است.
سلام،
من جان
مرشایمر هستم.
امروز میخواهم
درباره جنگ
اوکراین صحبت
کنم. بهویژه
میخواهم بر
مذاکراتی
تمرکز کنم که
امروز، دهم نوامبر،
و فردا،
یازدهم
نوامبر، در
ابوظبی برگزار
میشوند.هدف
این مذاکرات،
طبیعتاً
یافتن راهحلی
برای جنگ
اوکراین و
امیدوارانه
پایان دادن به
آن است.اما
پیش از هر چیز
میخواهم کل
مسئله را در
چارچوب
مذاکراتی که
تاکنون انجام
شدهاند،
بررسی کنم.
در
ژانویه سال
جاری، یعنی
سال ۲۰۲۶،
طرفهای
مختلف برای
نخستین بار مذاکرات
خود را در
ابوظبی آغاز
کردند. منظور
من از طرفهای
مختلف،
اوکراینیها،
روسها و
آمریکاییها
هستند.در
ماه فوریه،
دور دوم
مذاکرات در
ابوظبی برگزار
شد. بلافاصله
پس از آن، باز
هم در فوریه ۲۰۲۶،
طرفهای
مختلف در ژنو
با یکدیگر
دیدار کردند.
این آخرین
باری بود که
آنها گرد هم
آمدند.بنابراین
مدت نسبتاً
زیادی از
زمانی که این
سه طرف، یعنی
اوکراینیها،
روسها و
آمریکاییها،
برای مذاکره
درباره پایان
جنگ اوکراین پشت
میز نشستند،
گذشته است.
دولت
ترامپ تلاش
زیادی کرده
است تا این
مذاکرات را
دوباره به
جریان
بیندازد.خود
رئیسجمهور
ترامپ نیز،
مطابق شیوه
همیشگیاش،
نسبت به
موفقیت این
مذاکرات
بسیار خوشبین
است. او معتقد
است که شانس
بسیار خوبی
وجود دارد تا
در آیندهای
نزدیک به چیزی
دست یابیم که
خودش آن را «یک
توافق بزرگ
وزیبا» مینامد
و این مذاکرات
گامی مهم در
آن مسیر خواهد
بود.باید اشاره
کنم که روسها
نسبت به چشمانداز
موفقیت
مذاکرات،
موضعی نسبتاً
خنثی دارند؛
در حالی که
اوکراینیها
بسیار بدبین
هستند.اوکراینیها
آشکارا این
مذاکرات را
اتلاف وقت میدانند
و عمدتاً فقط
به این دلیل
در آن شرکت میکنند
که دولت ترامپ
عملاً انتخاب
دیگری برای
آنها باقی
نگذاشته است.
ارزیابی
من این است که
این مذاکرات
شکست خواهند
خورد. فکر میکنم
اوکراینیها
اساساً درست
میگویند که
احتمال رسیدن
این مذاکرات
به نتیجه بسیار
ناچیز است.همچنین
به اعتقاد من،
این تصور که
مذاکرات کنونی
گام بزرگی به
سوی حل وفصل
جنگ خواهد
بود، کاملاً
اشتباه است.
ابتدا
میخواهم
ارزیابی خود
را توضیح دهم.
برای این منظور،
مذاکرات را
تشریح میکنم
و توضیح میدهم
که چه اتفاقی
در جریان است.سپس
به موضوع اصلی
مذاکرات میپردازم؛
یعنی اینکه
این بار
دقیقاً
درباره چه
چیزی مذاکره
میشود.بعد
از آن، بازیگران
اصلی مذاکرات
را معرفی میکنم
و همچنین
توضیح میدهم
چه کسانی در
این مذاکرات
حضور ندارند.در
ادامه، زاویه
دید خود را
تغییر میدهم
تا توضیح دهم
چرا معتقدم
مذاکرات شکست
خواهند خورد.
سپس دوباره به
شرکتکنندگان
و مشکلات
مربوط به آنها
بازمیگردم.در
پایان نیز به
موضوع اصلی
مذاکرات و
دلایلی میپردازم
که نشان میدهند
چرا این
مذاکرات از
نظر مفهومی و
ساختاری
اساساً نمیتوانند
موفق شوند.این
در واقع
برنامه بحث من
است.
بخش
دوم: موضوع
اصلی مذاکرات
چیست؟
بیایید
با خود
مذاکرات شروع
کنیم و ببینیم
موضوع آنها
چیست.موضوع مشخص
این مذاکرات،
بررسی تضمینهای
امنیتی برای
هر دو طرف است.بسیار
مهم است که
درک کنیم در
این مذاکرات
درباره مسائل
سرزمینی صحبت
نمیشود.به
نظر من، مسئله
سرزمین در
شرایط کنونی
مشکل چندان
پیچیدهای
نیست؛ زیرا
معتقدم
اوکراینیها
و متحدانشان
میدانند
مناطقی که روسها
تصرف کردهاند
یا در آستانه
تصرف آنها
هستند، در
نهایت تحت
کنترل روسیه
باقی خواهند
ماند.البته
مسئله
سرزمینی
بسیار مهم است
و بههیچوجه
نمیخواهم
اهمیت آن را
انکار کنم؛
اما در حال
حاضر موضوع
اصلی مذاکرات
نیست.
موضوع
اصلی، تضمینهای
امنیتی است.در
اینجا بیش از
هر چیز درباره
تضمینهای
امنیتی برای
اوکراین صحبت
میکنیم.پیش
از آنکه بیشتر
وارد این
موضوع شوم، میخواهم
نکته دیگری را
نیز مطرح کنم:
این مذاکرات
درباره
دستیابی به
آتشبس نیست.سالهاست
که ایالات
متحده،
کشورهای
اروپایی و اوکراین
تأکید میکنند
که در درجه
نخست خواهان
آتشبس هستند
و پس از آن
درباره مسائل
دیگر مذاکره
خواهند کرد.اما
روسها از
همان ابتدا
اعلام کردهاند
که علاقهای
به آتشبس
ندارند؛ زیرا
معتقدند در
این جنگ دست
بالا را دارند
و در حال
پیروزی هستند.آخرین
چیزی که روسها
میخواهند،
آتشبسی است
که به
اوکراینیها
فرصت دهد
دوباره تسلیح
شوند و توازن
قوا را به نفع
خود تغییر
دهند.
اما
این بار اصلاً
صحبت از آتشبس
نیست.اوکراینیها
و آمریکاییها
میدانند که
حتی لازم نیست
بحث آتشبس را
آغاز کنند؛
زیرا چنین
مذاکراتی به
جایی نخواهد
رسید.بنابراین،
نه درباره آتشبس
مذاکره میشود
و نه درباره
مسائل
سرزمینی.تمرکز
اصلی بر تضمینهای
امنیتی است.موضوع
محوری در
اینجا در واقع
تضمین امنیتی
برای اوکراین
است.اوکراین
معتقد است که
پیش از هرگونه
توافق، باید
نوعی تضمین از
سوی غرب
دریافت کند؛ و
منظور از غرب،
در درجه نخست
ایالات متحده
است.
این
تضمین باید به
این معنا باشد
که اگر روسیه
بار دیگر به
اوکراین حمله
کرد، ایالات
متحده به کمک
اوکراین
خواهد آمد.این
تضمین
تقریباً
مشابه تضمینی
است که بر اساس
ماده ۵
پیمان ناتو به
کشورهای عضو
این سازمان
داده میشود.طبیعتاً
اوکراینیها
به دلایل کاملاً
روشنی علاقه
زیادی دارند
که عضو ناتو
شوند؛ اما
تاکنون
نتوانستهاند
به این هدف
دست پیدا کنند.و
در حال حاضر
نیز به نظر
نمیرسد که
اوکراین هیچگاه
به عضویت ناتو
پذیرفته شود.از
آنجا که عضویت
اوکراین در
ناتو در چشمانداز
قرار ندارد،
اوکراینیها
خواهان آن هستند
که ایالات
متحده یا غرب
بهطور کلی،
تضمین امنیتی
در اختیار
آنها قرار دهد.
به
این معنا که
اگر روسیه بار
دیگر حمله
کرد، آمریکا و
کشورهای
اروپایی به
کمک اوکراین
بیایند.از
دیدگاه
اوکراین،
کاملاً قابل
درک است که چرا
چنین تضمینی
را میخواهد.اما
روسها نیز
خواهان تضمین
امنیتی هستند.روسیه
میخواهد یک
ساختار
امنیتی جدید
در اروپا
ایجاد کند.اهداف
روسها بسیار
گستردهتر از
آن چیزی است
که اوکراینیها
دنبال میکنند.در
واقع،
اوکراینیها
فقط خواهان
دریافت تضمین
امنیتی از غرب
هستند؛ اما
روسها میخواهند
اطمینان حاصل
کنند که
خودشان نیز از
تضمین امنیتی
برخوردار باشند
و امنیت روسیه
نیز در نظر
گرفته شود.بله،
روسها آمادهاند
بپذیرند که
اوکراین نیز
تضمین امنیتی
دریافت کند؛
اما این تضمین
باید از نوعی
باشد که با
منافع روسیه
سازگار باشد.روسها
این مسئله را
بخشی از ایجاد
یک ساختار
امنیتی جدید
میدانند که
به اعتقاد
آنها میتواند
به شکلگیری
اروپایی صلحآمیزتر
منجر شود.بنابراین،
جاه طلبیهای
روسیه بسیار
فراتر از
خواستههای
اوکراین است.این
موضوع اساسی
مذاکراتی است
که امروز و
فردا در
ابوظبی
برگزار میشوند.
بخش
سوم: چه کسانی
در مذاکرات
حضور دارند و
چه کسانی غایباند؟
حال
ببینیم شرکتکنندگان
در این
مذاکرات چه
کسانی هستند.این
پرسش واقعاً
اهمیت زیادی
دارد.سه طرف
آشکار در این
مذاکرات حضور
دارند:
1. اوکراینیها؛
2. روسها
که طرف اصلی
دیگر در این
جنگ هستند؛
3. ایالات
متحده آمریکا.
همانطور
که قبلاً
گفتم، به نظر
من ایالات
متحده فشار بسیار
زیادی بر
اوکراینیها
وارد کرده تا
آنها با شرکت
در این
مذاکرات موافقت
کنند.اما توجه
کنید چه کسانی
در این
مذاکرات حضور
ندارند؛ چه
کسانی در
روزهای دهم و
یازدهم نوامبر
پشت میز
مذاکره در
ابوظبی نمینشینند.این
افراد،
اروپاییها
هستند.با
توجه به اینکه
اروپاییها
تا چه اندازه
در این جنگ
درگیر هستند و
تا چه اندازه
از اوکراین
حمایت میکنند،
باید این سؤال
را مطرح کرد:چرا
اروپاییها
پشت میز
مذاکره حضور
ندارند؟چرا
چهار طرف در
این مذاکرات
شرکت نمیکنند؟ایالات
متحده،
اوکراین،
روسیه و
اروپا؟
پاسخ
این است که از
دیدگاه
روسیه، حضور
اروپاییها
پشت میز
مذاکرات
مطلقاً
غیرقابلقبول
است.نباید
خصومت روسها
نسبت به
اروپاییها
را دستکم
گرفت.البته
اروپاییها
نیز علاقهمندند
که صدایشان
شنیده شود و
مواضعشان در
نظر گرفته شود.به
همین دلیل، اتحادیه
اروپا اکنون
هیئتی را به
ابوظبی اعزام
میکند.
همچنین
کشورهای
موسوم به E3،
یعنی آلمان،
فرانسه و
بریتانیا،
هرکدام نمایندگان
خود را به
ابوظبی میفرستند.لهستانیها
و ایتالیاییها
از اینکه دعوت
نشدهاند و
تنها
بریتانیاییها،
فرانسویها و
آلمانیها
برای اعزام
هیئت با
یکدیگر
هماهنگ کردهاند،
بسیار ناراضی
هستند.به
نظر میرسد که
ایتالیاییها
نیز در شرایط
کنونی تصمیم
گرفتهاند به
این سفر
بپیوندند.
بنابراین،
در ابوظبی چه
اتفاقی خواهد
افتاد؟
میخواهم
کاملاً روشن
بگویم:
نمایندگان
اروپایی پشت
میز اصلی
مذاکرات
نخواهند نشست.آنها
پیش از آغاز
مذاکرات، گفتوگوهایی
را که
اصطلاحاً «گفتوگوهای
هماهنگی»
نامیده میشود،
با آمریکاییها
انجام خواهند
داد.بنابراین،
اروپاییها
به ابوظبی سفر
کردهاند و
هیئتی از
اتحادیه
اروپا نیز در
آنجا حضور
خواهد داشت.فرانسویها،
بریتانیاییها،
آلمانیها و
ایتالیاییها
در آنجا
خواهند بود؛
درباره حضور
لهستانیها
مطمئن نیستم.اما
همه این
بازیگران
اروپایی پیش
از هر دور مذاکراتی
که میان
اوکراین،
روسیه و
ایالات متحده
برگزار میشود،
با آمریکاییها
گفتوگوهای
هماهنگی
انجام خواهند
داد.پس اروپاییها
بهصورت غیرمستقیم
در این روند
حضور خواهند
داشت.
فکر
میکنم اکنون
تصویر روشنی
از ساختار
مذاکرات ارائه
کردهام:موضوع
اصلی، همانطور
که گفتم،
تضمینهای
امنیتی است.شرکتکنندگان
اصلی نیز سه
قدرت و طرف
اصلی هستند که
پشت میز
مذاکره مینشینند؛
در کنار
اروپاییهایی
که پشت میز
اصلی حضور
ندارند، اما
پیش از
مذاکرات با آمریکاییها
همکاری نزدیک
خواهند داشت
تا مواضعشان
به شکلی در
نظر گرفته شود.
بخش
چهارم: چرا
این مذاکرات
شکست خواهند
خورد؟
همانطور
که در ابتدای
سخنانم گفتم،
معتقدم این مذاکرات
شکست خواهند
خورد.بعید میدانم
که این مذاکرات
به نتیجهای
برسند.میخواهم
توضیح دهم چرا
چنین اعتقادی
دارم.ابتدا به
شرکتکنندگان
و مشکلاتی که
به آنها مربوط
میشود میپردازم سپس
به موضوع
اصلی، یعنی
تضمینهای
امنیتی،
بازمیگردم و
توضیح میدهم
چرا اساساً
برای این
مسئله راهحلی
وجود ندارد.
نخستین
مشکل، به نظر
من، این است
که ایالات
متحده ادعا میکند
نقش میانجی را
ایفا میکند،
در حالی که در
واقع میانجی
نیست.ایالات
متحده عمیقاً
در این جنگ
درگیر است.از
همان آغاز
جنگ،
اوکراینیها،
اروپاییها و
آمریکاییها
در یک طرف و در
مقابل روسیه
قرار داشتهاند.البته
تردیدی نیست
که دونالد
ترامپ تا
اندازهای
این وضعیت را
تغییر داده
است.ترامپ نسبت
به اوکراینیها
تا حد زیادی
موضعی خصمانه
دارد، در
برابر اروپاییها
نیز رفتار
دوستانهای
ندارد و در
عین حال تلاش
میکند روابط
خوبی با روسها
برقرار کند.اما
واقعیت این
است که سازمان
سیا و بهطور
کلی آنچه
«دولت پنهان»
یا Deep
State نامیده
میشود،
همچنان
همکاری بسیار
نزدیکی با
اوکراینیها
دارد؛ با وجود
تلاشهای
ترامپ برای
بهبود روابط
با روسیه.
بنابراین،
چنین نیست که
آمریکاییها
دیگر در کنار
اوکراینیها
نباشند.آمریکاییها
هر روز از
اوکراین
حمایت میکنند.موفقیتهایی
که اوکراینیها
در حال حاضر
در برابر روسها
به دست میآورند،
تا حد زیادی
نتیجه حمایت
آمریکا است.علاوه
بر این،
دموکراتها
بهتازگی
کنترل کنگره
را به دست
آوردهاند و
آنها به شدت
مصمم هستند که
به اوکراین
کمک کنند.در
اوکراین
اکنون نوعی
خوشبینی و
سرخوشی وجود
دارد؛ زیرا
دموکراتها
در انتخابات
میاندورهای
اخیر در برابر
جمهوریخواهان
موفق شدهاند.اوکراینیها
معتقدند که
دموکراتها
رویکرد
مساعدتری
نسبت به آنها
خواهند داشت.
بنابراین،
اگر به فعالیتهای
دولت پنهان
توجه کنیم و
در نظر بگیریم
که دموکراتها
اکنون کنترل
کنگره را در
اختیار
دارند، دشوار
است تصور کنیم
کسی بتواند به
طور جدی ادعا
کند که ایالات
متحده در
اینجا نقش
میانجی را
ایفا میکند.ما
یک طرف بیطرف
نیستیم؛ ما
خود یکی از
طرفهای
درگیر هستیم.به
اعتقاد من،
این مسئله کار
ما را در تعامل
با روسها
دشوار میکند.فکر
میکنم روسها
اصلاً اعتماد
چندانی به ما
ندارند؛ زیرا
ما یکی از طرفهای
درگیر هستیم و
تمام تلاش خود
را به کار میگیریم
تا به اوکراین
در پیروزی در
این جنگ کمک
کنیم.این دیدگاه
ممکن است در
ایالات متحده
نظر غالب
نباشد، اما
واقعیت دارد.
بخش
پنجم: مشکل
بزرگتر؛
نقش اروپا
اما
مشکل بسیار
بزرگتری نیز
وجود دارد و
آن اروپاییها
هستند.به
یاد داشته
باشید که روسها
نسبت به
اروپاییها
نگرشی کاملاً
خصمانه دارند.
این روسها
هستند که نمیخواهند
اروپاییها
پشت میز
مذاکرات حضور
داشته باشند.دلیل
این مخالفت
چیست؟ زیرا
روسها میدانند
که اروپاییها
در کنار
اوکراینیها
قرار خواهند
گرفت. آنها
همچنین میدانند
که خود
اوکراینیها
اساساً
تمایلی به
امضای این
توافق ندارند.
اوکراینیها
ترجیح میدهند
جنگ را ادامه
دهند؛ همانطور
که بیشتر
کشورهای
اروپایی نیز
چنین ترجیحی
دارند.همه
آنها میخواهند
روسیه را در
میدان نبرد
شکست دهند، نه
اینکه با آن
به توافق
برسند.بنابراین،
اگر اروپاییها
پشت میز
مذاکرات حضور
داشته باشند،
دستیابی به یک
توافق واقعی
با مشکلات جدی
مواجه خواهد
شد.اما
حتی اگر
اروپاییها
پشت میز
مذاکره
ننشینند، باز
هم مشکلاتی وجود
خواهد داشت؛
زیرا نمیتوان
آنها را از
روند دستیابی
به توافق کنار
گذاشت.اروپاییها
در این جنگ
نقش کلیدی
دارند و باید
آنها را به
پذیرش هرگونه
توافقی
متقاعد کرد.اما
اروپاییها
در کنار
اوکراینیها
خواهند
ایستاد.
اوکراینیها،
اروپاییها و
بخش بزرگی از
دستگاه
امنیتی
آمریکا در برابر
هر توافقی که
روسها برای
حل مسئله
تضمینهای
امنیتی به آن
علاقهمند
باشند،
مقاومت
خواهند کرد؛
موضوعی که کمی
بعد به آن
خواهم پرداخت.بنابراین،
از دیدگاه
اوکراین و
اروپا، فضای
بسیار اندکی
برای مصالحه
وجود دارد.بدون
نوعی مصالحه،
اساساً نمیتوان
از این وضعیت
خارج شد.بهویژه
اوکراین باید
حاضر به
مصالحه باشد.منظورم
این است که
اگر به طرفهای
درگیر نگاه
کنیم، دلایل
چندانی برای
خوشبینی
وجود ندارد.
بخش
ششم: معضل
امنیتی و
ناممکن بودن
امنیت تجزیهناپذیر
اما
مسئله مهمتر
این است:گر
به موضوع اصلی
مورد بحث،
یعنی تضمینهای
امنیتی و
امکان ایجاد
یک ساختار
امنیتی جدید
نگاه کنیم،
هیچ امیدی
برای دستیابی
به توافق وجود
ندارد.دقیقاً
منظور من
چیست؟آنچه
روسها به
دنبال آن
هستند، ایجاد
وضعیتی است که
خودشان آن را
«امنیت تجزیه ناپذیر»
مینامند.این
اصطلاح ریشه
در کنفرانس
امنیت و
همکاری در
اروپا در سال ۱۹۷۵،
در دوران جنگ
سرد، دارد.منظور
از امنیت
تجزیهناپذیر
این است که
توافقی ایجاد
شود که در آن همه
طرفها از
تضمین امنیتی
برخوردار باشند.یعنی
روسیه تضمین
امنیتی
دریافت کند و
اوکراین نیز
تضمین امنیتی
داشته باشد.
بنابراین،
وقتی روسها
از ضرورت
ایجاد یک
ساختار
امنیتی جدید
در اروپا صحبت
میکنند، در
واقع
منظورشان
ایجاد وضعیتی
است که در آن
امنیت همه طرفها
به یکدیگر
وابسته و
جداییناپذیر
باشد.اما من
معتقدم که
دستیابی به
چنین امنیت
تجزیه ناپذیری،
به دلیل پدیدهای
که در سیاست
بینالملل به
نام «معضل
امنیتی»
شناخته میشود،
غیرممکن است.شاید
بپرسید معضل
امنیتی
دقیقاً
چیست؟اجازه
دهید ابتدا آن
را به اختصار
توضیح دهم و
سپس ارتباطش
را با مفهوم امنیت
تجزیهناپذیر
روشن کنم.
من
نشان خواهم
داد که چرا
معضل امنیتی،
که پدیدهای
کاملاً واقعی
است، مفهوم
امنیت تجزیهناپذیر
را با مشکل
اساسی روبهرو
میکند.سپس
این موضوع را
در مورد روابط
اوکراین و روسیه
بررسی خواهم
کرد.
معضل
امنیتی چیست؟
معضل
امنیتی به این
معناست که هر
اقدامی که یک
کشور برای
دفاع از خود
انجام میدهد،
از سوی طرف
مقابل بهعنوان
اقدامی
تهاجمی یا
تهدیدآمیز
تلقی میشود.برای
روشن شدن
موضوع، مثالی
میزنم که
ارتباطی با
اروپا یا جنگ
اوکراین ندارد.چین
متوجه میشود
که از نظر
تعداد سلاحهای
هستهای، در
مقایسه با
ایالات
متحده، به مراتب
ضعیف تر است.بنابراین
تصمیم میگیرد
تعداد سلاحهای
هستهای خود
را به میزان
قابلتوجهی
افزایش دهد.از
دیدگاه چین،
این اقدام
ماهیتی دفاعی
دارد.چرا؟ زیرا
چین معتقد است
با این کار،
برتری آمریکا را
که برای امنیت
چین تهدید
محسوب میشود،
کاهش میدهد.بنابراین،
از نگاه چینیها،
افزایش
زرادخانه
هستهای
اقدامی دفاعی
است.
اما
وقتی یک
آمریکایی
مشاهده میکند
که زرادخانه
هستهای چین
روزبهروز
بزرگ تر میشود،
این اقدام را
تهاجمی تلقی
میکند و آن
را تهدیدی
علیه امنیت
خود میبیند.منظور
من این است:هر
اقدامی که یک
طرف برای
تقویت موقعیت
دفاعی خود
انجام میدهد،
ناگزیر از سوی
طرف دیگر
اقدامی
تهاجمی و تهدیدآمیز
به نظر میرسد.این
همان چیزی است
که معضل
امنیتی
نامیده میشود.در
ادبیات روابط
بینالملل،
پژوهشگران
ساعتهای بیشماری
را صرف بررسی
این مسئله میکنند
که چگونه میتوان
معضل امنیتی
را حل کرد.
زیرا
این پدیده
منشأ مشکلات
بزرگی است.معضل
امنیتی میگوید
تقریباً هیچ
اقدامی وجود
ندارد که یک
کشور بتواند
برای دفاع از
خود انجام
دهد، بدون آنکه
از نظر طرف
مقابل تحریکآمیز
و تهدیدکننده
به نظر برسد.طبیعتاً
چنین وضعیتی به
مسابقه
تسلیحاتی
دامن میزند.اما
مفهوم امنیت
تجزیهناپذیر
دقیقاً خلاف
این منطق را
مطرح میکند.بر
اساس این
مفهوم، میتوان
شرایطی ایجاد
کرد که در آن
روسیه از سطح بالایی
از امنیت
برخوردار
باشد، توان
دفاعی خود را
افزایش دهد و
امنیت خود را
تضمین کند، بدون
آنکه اوکراین
را تهدید کند.
در
مقابل،
اوکراین نیز
بتواند توان
دفاعی خود را
تقویت کند،
تضمین امنیتی
دریافت کند و
در عین حال
روسیه را
تهدید نکند.در
چنین
سناریویی، بر
اساس مفهوم
امنیت تجزیه ناپذیر،
همه طرفها میتوانند
با آرامش و
امنیت زندگی
کنند.اما
استدلال من این
است که چنین
چیزی عملاً
امکانپذیر
نیست؛ زیرا
معضل امنیتی
پدیدهای
واقعی است و
نمیتوان بر
آن غلبه کرد.
بخش
هفتم: چرا
تضمینهای
امنیتی برای
اوکراین از
نظر روسیه
غیرقابلقبول
است؟
حال
چگونه میتوان
این مسئله را
درباره
اوکراین و
روسیه به کار
برد؟باید
بررسی کنیم که
اوکراینیها
چه میخواهند.همانطور
که در ابتدای
سخنانم گفتم،
اوکراینیها
خواهان
دریافت تضمینهای
امنیتی از غرب
هستند.اما
مشکل اینجاست
که این خواسته
از دیدگاه روسیه
غیرقابلقبول
است.زیرا روسیه
نمیخواهد
وضعیتی به
وجود آید که
اوکراین
پیوندهای
بسیار نزدیکی
با غرب داشته
باشد.اگر
اوکراین از
غرب و به ویژه
ایالات متحده
تضمین امنیتی
دریافت کند،
معنایش این
خواهد بود که
اوکراین و
ایالات متحده
ــ یا بهطور
کلی غرب ــ به
شکلی جداییناپذیر
به یکدیگر
پیوند میخورند.
به
عضویت
اوکراین در
ناتو توجه
کنید.من مدتهاست
بر این باورم
که علت اصلی
آغاز این جنگ،
احتمال عضویت
اوکراین در
ناتو بوده است.این
مسئله برای
روسها
غیرقابلقبول
بود.روسها به روشنی
اعلام کردهاند
که نمیخواهند
اوکراین از
ایالات
متحده، اروپا
یا هر دوی
آنها تضمین
امنیتی
دریافت کند.از
نظر روسیه،
چنین تضمینی
عملاً معادل
عضویت
اوکراین در
ناتو است.از
سوی دیگر،
موضع روسیه
برای اوکراین
غیرقابلقبول
است و میتوان
درک کرد که
چرا اوکراینیها
چنین موضعی را
نمیپذیرند.اما
در عین حال میتوان
درک کرد که
چرا روسها
نیز نمیپذیرند
که اوکراین
بدون عضویت
رسمی در ناتو،
تضمین امنیتی
دریافت کند؛
تضمینی که در
عمل اوکراین
را به عضوی از
ناتو تبدیل میکند.
بنابراین،
روسها با
تضمین امنیتی
برای اوکراین
موافقت نخواهند
کرد، مگر آنکه
خود روسیه نیز
بخشی از این
تضمین باشد.روسها
میگویند
اوکراین میتواند
تضمین امنیتی
دریافت کند،
اما این تضمین
نباید صرفاً
از سوی ایالات
متحده یا صرفاً
از سوی اروپا
ارائه شود.ما
نیز باید بخشی
از تضمین
امنیتی
اوکراین باشیم.یعنی
خود ما، روسها،
باید در این
تضمین مشارکت
داشته باشیم.علاوه
بر این، باید
حق وتو نیز در
اختیار ما باشد.به
این معنا که
اگر اوکراینیها
اعلام کنند به
کمک نیاز
دارند، ما روسها
بتوانیم با
استفاده از حق
وتوی خود مانع
مداخله شویم و
ایالات متحده
و اروپا
نتوانند برای
کمک به
اوکراین وارد
عمل شوند.
طبیعتاً
چنین چیزی
برای
اوکراینیها
غیرقابلقبول
است.برای
اروپاییها
نیز غیرقابلقبول
خواهد بود.اما
وضعیت
آمریکاییها
متفاوت است؛
زیرا چه کسی
میداند
دونالد ترامپ
در این باره
چه نظری دارد؟ با
این حال،
واقعیت این
است که
اروپاییها و
اوکراینیها
هرگز طرح
روسیه درباره
چگونگی شکلگیری
تضمین امنیتی
را نخواهند
پذیرفت.
بنابراین،
نتیجه این است:چگونه
میتوان این
ساختار
امنیتی جدید
را ایجاد کرد؟
چگونه میتوان
جهانی به وجود
آورد که در آن
اوکراین تضمین
امنیتی داشته
باشد؛ تضمینی
که از نظر
اوکراین قابلقبول
باشد، یعنی
بدون حق وتوی
روسیه، و در
عین حال از
نظر روسیه نیز
قابلقبول
باشد، یعنی با
برخورداری
روسیه از حق
وتو؟ پاسخ این
است: حل کردن
چنین تناقضی،امکانپذیر
نیست.
معضل
امنیتی
دستیابی به
امنیت تجزیه ناپذیر
را ناممکن میکند.و
تا زمانی که
صحبت از ارائه
تضمین امنیتی
به اوکراین از
سوی غرب و
اروپا باشد،
روسها تا
آخرین حد توان
خود خواهند
جنگید تا مانع
تحقق چنین
چیزی شوند.
بخش
هشتم: نتیجهگیری؛
سرنوشت جنگ در
میدان نبرد
تعیین خواهد شد
بنابراین،
تمام این
مسائل به این
معناست که مذاکراتی
که امروز و
فردا در
ابوظبی
درباره موضوع
تضمینهای
امنیتی
برگزار میشوند،
موفق نخواهند
شد.این
مذاکرات در
درجه نخست به
دلیل مشکلات
مربوط به طرفهای
شرکتکننده
شکست خواهند
خورد؛ همانطور
که توضیح دادم.بخش
عمده این مشکل
به این دلیل
است که
اروپاییها
در مذاکرات
حضور مستقیم
ندارند.حتی
اگر آنها نیز
در مذاکرات
شرکت میکردند،
باز هم علاقهای
به پذیرش یک
مصالحه
معنادار
نداشتند.
اما
تنها مسئله
شرکتکنندگان
نیست که
دستیابی به
توافق را
غیرممکن میکند.واقعیت
دیگر این است
که از نظر
مفهومی نیز
نمیتوان راهحل
مصالحهآمیزی
طراحی کرد که
هم روسها و
هم اوکراینیها
را راضی کند.بنابراین،
نتیجهای که
من میگیرم
این است که
سرنوشت این
جنگ در میدان
نبرد تعیین
خواهد شد.این
استدلالی است
که البته مدتهاست
آن را مطرح میکنم.متأسفانه
باید بگویم که
در اینجا هیچ
راهحل
مذاکرهمحوری
برای پایان
دادن به جنگ
وجود ندارد.آرزو
میکردم چنین
امکانی وجود
داشت، اما هیچ
راهی نمیبینم
که بتوان از
طریق آن به
چنین نتیجهای
رسید.فکر میکنم
توضیحات من
درباره مسئله
تضمینهای
امنیتی و
ایجاد یک
ساختار
امنیتی در
سراسر اروپا،
این موضوع را
بهروشنی
نشان میدهد.
بخش
نهم: جنگ
چگونه پایان
خواهد یافت؟
پیش
از پایان
سخنانم، میخواهم
به نکته دیگری
نیز اشاره کنم.هیچ
تردیدی وجود
ندارد که
اگرچه سرنوشت
این جنگ در
میدان نبرد
تعیین خواهد
شد، اما در
نهایت زمانی
فرا خواهد
رسید که
مذاکراتی
انجام شود.این
مذاکرات جنگ
داغ و فعال را
به یک مناقشه
منجمد تبدیل
خواهند کرد.برای
دستیابی به
آتشبس یا
ایجاد یک
مناقشه
منجمد، انجام
مذاکرات ضروری
خواهد بود.
اما
نکته تعیینکننده
این است که
چنین نتیجهای
حاصل یک
مصالحه و
توافقی
نخواهد بود که
ایالات متحده
در حال حاضر
در ابوظبی
برای دستیابی
به آن تلاش میکند.بلکه
علت آن این
خواهد بود که
یک طرف یا هر
دو طرف دیگر
قادر به ادامه
جنگ نخواهند
بود.به عبارت
دیگر،
توانایی مادی
و اراده لازم
برای ادامه
نبرد را از
دست خواهند
داد.و همانطور
که بیشتر شما
میدانید،
دیدگاه من این
است که دقیقاً
همین اتفاق
اکنون در
اوکراین در
حال رخ دادن
است.
من
معتقدم روسها
به یک پیروزی
تلخ و پرهزینه
دست خواهند
یافت،
اوکراینیها
شکست خواهند
خورد و پس از
آن مذاکراتی
آغاز خواهد شد
که به یک
مناقشه منجمد
منجر میشود.اما
این مذاکرات
بر اساس
تحولاتی شکل
خواهند گرفت
که در میدان
نبرد رخ دادهاند.آنها
نتیجه دور
مذاکراتی
نخواهند بود
که امروز و
فردا در
ابوظبی
برگزار میشود.با
این سخنان،
بحث خود را
درباره
مناقشه اوکراین
به پایان میرسانم.
امیدوارم
نظرات من
درباره این
مذاکرات برای همه
بینندگان
مفید بوده
باشد و به
آنها کمک کرده
باشد تا
درباره
چگونگی پایان
یافتن جنگ اوکراین
بهتر
بیندیشند.از
همه شما بابت
شنیدن سخنانم
سپاسگزارم و
بسیار مشتاقم
که در برنامه
بعدی دوباره
با شما دیدار
کنم.
https://www.youtube.com/watch?v=tdDLnVkRR7k
تهیه
و تنظیم
عبدالله
افسری:
توضیح:
متن زیر ترجمه
فارسی متن
پیادهشده
از سخنرانی
است. در متن
اصلی آلمانی
نیز ذکر شده
که به دلیل
کیفیت صدا یا
عوامل دیگر، ممکن
است پیادهسازی
سخنان کاملاً
منطبق با
کلمات اصلی
نباشد.
جان جی.
مرشایمر (John J. Mearsheimer) یکی
از برجسته ترین
و در عین حال
بحثبرانگیزترین
نظریه پردازان
روابط بینالملل
در آمریکاست.
او استاد علوم
سیاسی دانشگاه
شیکاگو و از
مهمترین
نمایندگان
مکتب واقعگرایی
تهاجمی (Offensive Realism) در
نظریه روابط
بینالمللی
است.
آثار مهم
1. The Tragedy of
Great Power Politics (2001ــ تراژدی
سیاست قدرتهای
بزرگ؛ مهمترین
اثر نظری او
درباره رقابت
قدرتهای
بزرگ.
2.
The
Israel Lobby and U.S. Foreign Policy (2007 ــ لابی
اسرائیل و سیاست
خارجی آمریکا،
با همکاری استیفن
والت؛ کتابی
جنجالی
درباره تأثیر
لابی اسرائیل
بر سیاست خارجی
آمریکا.
3.
Why
Leaders Lie (2011
ــ چرا رهبران
دروغ میگویند؛
درباره نقش فریب
و دروغ در سیاست
بینالملل.
4.
The
Great Delusion: Liberal Dreams and International Realities (2018 ــ
توهم بزرگ: رؤیاهای
لیبرال و واقعیتهای
بینالمللی؛
نقد سیاست
خارجی مبتنی
بر هژمونی لیبرال.
5.
How
States Think (2023
ــ دولتها
چگونه میاندیشند؛
با همکاری
سباستین
روساتو،
درباره عقلانیت
در سیاست خارجی.
جان
مرشایمر در ۲۸
ژوئیه ۲۰۲۶
راهاندازی
کانال رسمی و
شخصی خود در یوتیوب
را با عنوان John Mearsheimer –
Offensive Realism
(واقعگرایی
تهاجمی) ایجاد
کرده است. او
اعلام کرده
است هدف
از راهاندازی
کانال پرداختن
به موضوعاتی است
که در مصاحبهها
و حضورهای تلویزیونی،
به دلیل محدودیت
زمان فرصت
پرداختن کافی
به آنها را
نداشته،
مستقلاً و با
تفصیل بیشتری
بررسی کند.
سخنرانی بالا
پانزدمین
سخنرانی
مرشایمر در کانال
شخصی اش می
باشد. آدرس کانال:
https://www.youtube.com/@JohnMearsheimer
سایت
سازمان
کارگران
انقلابی
ایران(راه کارگر)